0513 72 44 05 info@fideliz.nl

Als je borderline hebt, worden momenten van intens geluk ineens afgewisseld door momenten waarin je diepbedroefd bent. De stemmingswisselingen zijn onvoorspelbaar en grillig. Voor jezelf is dit al lastig. Laat staan voor je omgeving die hier vaak weinig geduld en begrip voor op kan brengen. Borderline is een psychische stoornis die meer bij vrouwen dan bij mannen voorkomt. Vaak komt het voor het eerst tot uiting tussen het 18e en het 25ste levensjaar.

 

Kenmerken bij borderline

Hoewel ‘de borderliner’ niet bestaat, kunnen we wel een opsomming geven van een aantal typische gedrags- en persoonskenmerken die bij een borderline stoornis horen. Als je een borderline persoonlijkheidsstoornis hebt, ben je over het algemeen erg impulsief. Je denkt in termen van: óf zwart óf wit (grijs bestaat niet). Je voelt je leeg. In je onzekerheid leef je met de angst om door je partner in de steek te worden gelaten. Vaak gaat dat hand in hand met gevoelens van onmacht, jaloezie en schaamte.

Er is niet één soort borderline: de ernst en impact kunnen erg verschillen per persoon. Bij een milde vorm van borderline heb je nog wel last van angst en twijfels over jezelf, maar lukt het je vaak wel om goed te functioneren. Voor mensen met een zwaardere vorm van borderline is dit een stuk moeilijker. Zo kunnen bijvoorbeeld woedeaanvallen en zelfbeschadiging ervoor zorgen dat je geïsoleerd raakt en je je eenzaam voelt. Het is in deze gevallen vaak moeilijk om werk te hebben of fijne persoonlijke relaties te onderhouden.

Vaststellen of je borderline hebt, is niet eenvoudig. Wat jij als ‘impulsief’ ervaart, benoemt een ander als ‘spontaan’. De daadwerkelijke diagnose moet daarom altijd worden overgelaten aan een psycholoog.

Aan de hand van onderstaande lijst zie je de kenmerken waarover iemand met een borderline persoonlijkheidsstoornis kan beschikken.

Symptomen van borderline

Extreme verlatingsangst

Er is angst om in de steek te worden gelaten door de partner/ familie/ vrienden. Iemand met borderline doet er alles aan om dat te voorkomen.

Bijzonder impulsief (vreetbuien, drank/ drugsgebruik, seks, geld uitgave)

Heb je borderline dan doe je wat in je opkomt en wat op dat moment goed aanvoelt. Spanningen worden opgezocht in zoeken naar nieuwe relaties of ander werk. Wisselende seksuele contacten, alcohol en/ of drugs, eetbuien en het onverantwoord uitgeven van geld behoren ook tot de kenmerken van iemand met borderline.

Extreme stemmingswisselingen

Stemmingen wisselen elkaar razendsnel af zonder dat er een direct aanwijsbare aanleiding voor is. Tussen gevoelens van intens geluk en allesverterend verdriet hoeft maar enkele minuten te zitten.

Intense woedeaanvallen

Het moeilijk kunnen beheersen van boosheid is typisch voor iemand met borderline. De woede staat niet in verhouding met de situatie en lost niets op. Driftaanvallen en vechtpartijen vallen hier ook onder.

Gevoel van leegte

Heel herkenbaar voor iemand met borderline is het gevoel alleen in de wereld te staan. De omgeving reageert anders dan zij. Hierdoor voelen ze zich onbegrepen, eenzaam en leeg.

Suïcidale neigingen/ zelfverminking

De leegte van kenmerk 5 – gecombineerd met boosheid, angst, teleurstelling en gekwetstheid – kan zoveel spanning opleveren dat alleen lichamelijke pijn tot afleiding zorgt. Het gevoel kan in periodes van depressie of psychose zo heftig zijn dat de persoon met borderline geen zin meer in het leven heeft.

Dissociatie en paranoïde ideeën

Soms komt het voor dat iemand met borderline het gevoel heeft er niet meer bij te zijn. Alsof ze een toeschouwer van hun eigen leven zijn. Deze zogenaamde ‘dissociatie’ is een angstige ervaring omdat de persoon zelf niet meer weet wat er gebeurt. In stresssituaties kunnen mensen met borderline waanideeën (paranoïde) krijgen. Ze denken dat ze worden achtervolgd of voelen zich bedreigd. De waanideeën zijn altijd van tijdelijke aard.

Identiteitsstoornis

Mensen met borderline weten niet goed wie ze zijn en waar ze voor staan. De buitenwereld bestempelt ze als ‘raar’ omdat ze anders reageren. Dit versterkt de onzekerheid met als gevolg dat ze zich nog slechter voelen.

Instabiele relaties (aantrekken/ afstoten)

Ongeacht of het vriendschappelijke – of liefdesrelaties betreft; de relatie is vaak heftig en over het algemeen van korte duur. Wordt het vertrouwen geschaad dan neemt de persoon met borderline meteen afscheid van de ander. Als het gemis intreedt dan moet diegene terugkomen. Een relatie waarin borderline een rol speelt, bestaat uit aantrekken en afstoten.

 

Hoe kun je omgaan met iemand met borderline?

  • Stel duidelijke grenzen aan wat je wel en niet accepteert. Doe dit rustig, vriendelijk en met respect.
  • Maak afspraken over hoe jullie met elkaar omgaan. Stel daarbij niet te hoge eisen zodat iemand niet teveel onder druk komt te staan.
  • Houd je aan gemaakte afspraken. Dat maakt je betrouwbaar.
  • Laat regelmatig merken dat je hem/haar ondanks alles ook waardeert.
  • Help hem om gevoelens en stemmingen te herkennen.
  • Help hem te analyseren welke dingen hem boos of verdrietig maken zodat hij hier meer grip op kan krijgen. En help hem zich te realiseren dat hij daar heftig op reageert.
  • Help hem om bij een sterke impuls of emotie even een pauze in te lassen of iets anders te gaan doen.
  • Zoek steun voor jezelf als het teveel wordt en maak hierover afspraken met andere omstanders of vrienden.

 

 

Tip 1. Zoek informatie op
Je maakt het voor jezelf al een stuk makkelijker als je weet wat borderline precies is en wat het inhoudt. Wanneer je dit weet, kan je ook voor jezelf inschatten in hoeverre de symptomen naar voren komen bij iemand en hoe je deze persoon kan helpen. Ik heb een aantal boeken en films opgezocht die gaan over borderline. Bij films en boeken wordt echter wel vaak het standaard beeld van een ”borderliner” geschetst. Het wil dus niet zeggen dat je op basis van boeken en films dingen kunt leren over borderline, het kan alleen een beeld geven. Deze boeken en films zijn te koop op Bol.com.

 

♥ Films
Girl, Interrupted (1999) gaat over een meisje met borderline die naar een psychiatrische instelling wordt gestuurd in New England. In deze instelling leert ze hoe ze moet omgaan met zichzelf.

Ik ook van jou (2001) gaat over Erik en de mysterieuze Reza die een relatie krijgen. Tijdens de relatie vertoont Reza borderline trekjes, wat steeds heftiger wordt.

Thirteen (2003) gaat over een meisje van dertien met borderline wat steeds heftiger wordt. Het meisje raakt steeds meer met zichzelf in conflict en raakt bevriend met de verkeerde vrienden.

Borderline (2008) gaat over een jonge vrouw met borderline, wat zich uit in dwangmatige seks en overmatig drankgebruik.

 

♥ Boeken
De borderline-dans – Anthony Walker. Het boek gaat over een jonge arts, die psychiater wilt worden.  Hij trouwt met een borderline-patiënte in de hoop haar te kunnen redden.

Borderliner – Caroline Kraus. Dit boek gaat over Caroline, die weg vlucht van haar familie omdat haar moeder psychische problemen heeft en ze hier erg onzeker van wordt. Dan ontmoet ze Jane. Jane heeft borderline. Jane manipuleert en isoleert Caroline van anderen. Caroline raakt vervolgens verstrikt in de relatie.

Leven met een borderliner: een praktische gids – Paul Mason. Deze gids leert je hoe je om moet gaan met iemand die borderline heeft.

Borderline van binnen – Femke Talita. Dit boek gaat over het leven van iemand met borderline. Het beschrijft hoe diegene borderline heeft gekregen en hoe die persoon er mee omgaat.

Borderline belevenissen: ervaring van mensen met borderline – Kitty van der Heijden. Borderline belevenissen beschrijft verschillende verhalen van mensen met borderline.

 

♥ Websites

Mannengeheim

Psychologie magazine

Leerlijn psychische klachten

Stichting Borderline

 

Tip 2: hulpverlening
Borderline is een persoonlijkheidsstoornis die veel invloed kan hebben op iemands leven. Het is dan ook belangrijk dat diegene hulp krijgt om er mee om te gaan. Bespreek eens of diegene al hulp heeft (gehad) en of het, als het niet het geval is, een goed idee is om professionele hulp te gaan zoeken.

Hier vind je allerlei hulpinstanties voor persoonlijkheidsproblematiek.

 

Tip 3. Geef duidelijk je grenzen aan
Iemand die last heeft van een borderline persoonlijkheidsstoornis kan in het contact met anderen anders reageren dan je misschien zult verwachten. De één kan erg impulsief zijn, de ander heeft last van stemmingswisselingen of woede-uitbarstingen en weer een ander kan helemaal in zichzelf gekeerd zijn. Dit is best lastig dus geef goed je grenzen aan. Wanneer diegene over jou grenzen gaat en jou daarbij betrekt, is het belangrijk om te kunnen zeggen dat je hier niet in mee gaat. Bepaal je grenzen en maak hier eventueel afspraken over zodat het voor iedereen duidelijk is wat jij accepteert.

 

Tip 4. Houd je aan de afspraken
Het is belangrijk dat je je ook houdt aan de afspraken die zijn gemaakt zodat je betrouwbaar bent en er regelmaat in zit. Dit is voor iemand met borderline meestal erg fijn, aangezien vertrouwen erg belangrijk is voor iemand die borderline heeft. Hij of zij moet op jou kunnen rekenen.

 

Tip 5: Wees duidelijk
Geef duidelijk aan wanneer en met wat de persoon met borderline bij je terecht kan. Deze duidelijkheid is goed voor de persoon met borderline en het geeft ook wat meer rust voor jezelf.

‘Als ik een afspraak heb met iemand en diegene zegt af, dan heb ik snel het gevoel dat dit door mij komt en vind ik het moeilijk te geloven dat die ander gewoon om de een of andere reden niet kan. Het helpt me daarom als mensen eerlijk naar mij zijn zodat ik niet zelf van alles in ga vullen.’ -Sandra

meisje nadenken
bron

Tip 6. Geef geen adviezen
Je moet bedenken dat je geen hulpverlener bent. Het beste wat je kunt doen is iemand steunen. Sympathie, steun en natuurlijk een luisterend oor zijn ontzettend belangrijk. Oordeel niet over wat er verteld wordt. Gezond verstand en betrokken adviezen kunnen geen kwaad. Voor grote adviezen kan iemand terecht bij de hulpverlening.

‘Als ik me rot voel, dan heb ik vaak geen behoefte aan goedbedoelde adviezen, maar vooral naar iemand die naar me luistert en steun geeft. Voor advies heb ik professionele hulp.’ -Sandra

 

Tip 7. Stel niet te hoge eisen
Iedereen zal zich rotter voelen als er hoge eisen worden gesteld en er veel druk op de schouders wordt gelegd. Verwacht niet te veel, maar neem ook geen verantwoordelijkheden over. Geef ook aan als iets goed gaat en toon daar waardering voor.

 

Tip 8. Trek het je niet aan
Iemand met borderline kan (dit verschilt natuurlijk per persoon, zoals beschreven bij tip 3) in een woede-uitbarsting of door impulsiviteit dingen zeggen die hard over kunnen komen. Probeer er op zo’n moment bij stil te staan dat het niet aan jezelf ligt. Het is in de meeste gevallen niet persoonlijk.

 

Tip 9: Zoek zelf steun
Wanneer het voor jezelf te veel wordt of je hebt de behoefte om even je hart te luchten, kan je het beste steun zoeken in de omgeving en iemand opzoeken waar je mee kan praten.

 

Tip 10: Neem tijd voor jezelf
Het is belangrijk om af en toe ook een beetje afstand te houden en tijd voor jezelf te nemen. Hierdoor is de kans groter dat het contact met de persoon die borderline heeft beter blijft. Ook kan je hierdoor zelf wat ontspannen en neemt het wat druk weg. Je kan bijvoorbeeld ontspannen door je favoriete hobby te doen. Hoe heftig de relatie is met iemand die borderline heeft, verschilt natuurlijk omdat bij de één de symptomen sterker naar voren komen dan bij de ander. Het is natuurlijk niet meteen zo dat vriendschap heel zwaar is en niets oplevert.

‘Ik denk dat ik net als ieder ander ben, maar dat een relatie met mij wel wat ingewikkelder is en soms best veel energie kan kosten. Ik ben moeilijk te peilen wat voor anderen best lastig kan zijn. Anderzijds denk ik dat ik ook veel leuke kanten heb en een vriendschap met mij net als die van een ieder ander kan zijn, ik heb alleen wel een gebruiksaanwijzing die je moet leren kennen.’ -Sandra

ontspannen hobby

WhatsApp chat