Communicatie Familieopstelling Hechting Liefde Relatie Relatieproblemen Triangulatie

De Onzichtbare Driehoek: Hoe Triangulatie in de Kindertijd Jouw Volwassen Leven Beïnvloedt

Wanneer we kijken naar de patronen en dynamieken die in ons leven spelen, komen we vaak onzichtbare structuren tegen die diep verankerd zijn in onze kindertijd. Eén van deze structuren is triangulatie. Maar wat is triangulatie precies, en hoe beïnvloedt het ons volwassen leven en onze relaties?

Wat is Triangulatie?

Triangulatie ontstaat wanneer een kind zich verantwoordelijk voelt of verantwoordelijk wordt gemaakt voor het in stand houden van de relatie tussen de ouders. Hierdoor ontstaat een driehoeksverhouding, vandaar de term triangulatie.

In dit patroon komt het kind op het niveau van de ouders terecht, wat betekent dat het zich in een hogere orde bevindt dan waar het eigenlijk hoort te zijn. Els van Steijn gebruikt hiervoor de metafoor van de fontein. Het kind stapt in dit geval in het bakje van de fontein boven het eigen bakje. Dit belemmert het kind om vrijuit te spelen en kind te zijn.

Waar Ontstaat Triangulatie?

Triangulatie ontstaat vaak in gezinnen waar directe communicatie tussen de ouders of gezinsleden ontbreekt of onvoldoende is. In plaats van hun problemen rechtstreeks met elkaar te bespreken, kiezen ze ervoor om een derde partij (vaak een kind) erbij te betrekken. Dit patroon kan ook generaties lang worden doorgegeven, waarbij ouders de dynamieken die zij in hun eigen kindertijd hebben ervaren, onbewust herhalen in hun eigen gezin.

Wanneer Ontstaat Triangulatie?

Triangulatie kan op elk moment in de kindertijd ontstaan, maar het komt vaak voor in periodes van hoge stress of conflict binnen het gezin. Bijvoorbeeld tijdens een scheiding, financiële problemen, of wanneer één van de ouders emotioneel niet beschikbaar is. Kinderen worden dan vaak onbewust in de rol van bondgenoot, bemiddelaar of trooster gedrukt.

Waardoor Ontstaat Triangulatie?

Triangulatie ontstaat vaak uit een behoefte om de bestaande spanningen en conflicten te verlichten zonder deze direct te confronteren. Dit kan komen door angst voor confrontatie, gebrek aan communicatieve vaardigheden, of emotionele onvolwassenheid van de ouders. Door een kind te betrekken, wordt de directe spanning tussen de ouders verminderd, maar dit gebeurt ten koste van het emotionele welzijn van het kind.

Zoals bij elk patroon komt triangulatie voort uit goede intenties. In dit geval is de onbewuste intentie om bij te dragen aan het voortbestaan van het familiesysteem. Het kind merkt dat er in de fonteinbak van de ouders iets mist waardoor de liefde tussen de ouders niet stroomt, en stijgt op om dit gemis op te vullen. Het kan daarbij gaan om een ouder die zijn plek van man of vrouw in de man-vrouw relatie niet of niet-volledig kan invullen, bijvoorbeeld doordat de aandacht nog bij iemand anders is. Het kind wordt dan in de fonteinbak van de ouders gezogen en wordt ‘plaatsvervanger’ voor de ouder die (emotioneel of mentaal) niet helemaal aanwezig is. Of er is veel ruzie of afstand tussen beide ouders en het kind neemt een bemiddelende rol in. Het kind gaat dan als het ware tussen de ouders staan, en probeert te bewerkstelligen dat de ouders een stromende eenheid vormen. Het kind neemt de verantwoordelijkheid voor de relatie van de ouders en kan geen kind meer zijn.

Triangulatie en ontwikkelde kwaliteiten

Het patroon van triangulatie brengt ook veel kwaliteiten met zich mee. Deze kinderen, en later ook als volwassenen, ontwikkelen een grote mate van sensitiviteit voor wat anderen nodig hebben. Ze zijn uitstekende verbinders, kunnen zich gemakkelijk inleven in verschillende standpunten en vervullen vaak een bemiddelende rol bij belangenconflicten. Ze bewegen zich moeiteloos in de laag boven hun eigen laag en zien snel de twee kanten van een situatie.

Aan de andere kant hebben ze vaak moeite met het maken van keuzes, het doorhakken van knopen wanneer er verschillende meningen zijn, en het dragen van de verantwoordelijkheid voor de consequenties van hun beslissingen.

Twee vormen van triangulatie

Er zijn twee veelvoorkomende vormen van triangulatie: de bemiddelaar en de bondgenoot. Beide vormen leiden tot een andere dynamiek in het familiesysteem.

De bemiddelaar

Het kind raakt betrokken in een conflict tussen de ouders en probeert te bemiddelen om ervoor te zorgen dat ze met elkaar in gesprek blijven. Het kan bijvoorbeeld de goede bedoelingen van de ene ouder aan de andere uitleggen of boodschappen overbrengen tussen de ouders. Het kind richt zich op het bewaren van de vrede, zodat de relatie tussen de ouders intact blijft. Het voelt dat het alleen veilig is als het de verantwoordelijkheid voor de relatie van de ouders op zich neemt. Hierdoor is er geen ruimte meer om te spelen en kind te zijn.

De bondgenoot

Het kind kiest partij voor een van de ouders, vaak voor de (schijnbaar) zwakkere in de relatie. Het wil deze ouder beschermen of verdedigen, of het wordt door een van de ouders als bondgenoot ingezet en fungeert als emotionele uitlaatklep of vertrouwenspersoon. Door bondgenoot te zijn, identificeert het kind zich eenzijdig met de ene ouder en wijst het de andere ouder af. Dit is problematisch, omdat het kind uit beide ouders voortkomt. Door een van de ouders af te wijzen, wijst het kind ook een deel van zichzelf af.

Vadersdochters en moederszonen

Vadersdochters worden bondgenoot van hun vader wanneer de moeder niet voluit naar de vader kan stromen of wanneer de vader zijn dochter boven zijn vrouw plaatst. Deze dochters zijn vaak sensitief, kunnen goed omgaan met autoriteit en voelen goed aan wat hun vader (of leidinggevenden in een organisatie) nodig heeft. Ze hebben vaak een gespannen relatie met hun moeder en zijn de oogappel van hun vader.

Moederszonen worden bondgenoot van hun moeder, bijvoorbeeld omdat de moeder hen regelmatig in vertrouwen neemt of omdat de vader afwezig is, zowel letterlijk als figuurlijk. Deze zonen doen alles om ervoor te zorgen dat het goed gaat met hun moeder, waardoor ze deels de plek van hun vader innemen. Dit kan leiden tot spanning of rivaliteit met de vader. Moederszonen zijn sensitief, begrijpen goed wat vrouwen nodig hebben en kunnen zich gemakkelijk in groepen bewegen.

Zowel vadersdochters als moederszonen hebben vaak het onbewuste idee dat ze een betere partner zijn voor hun ouder dan de andere ouder. De prijs die ze hiervoor betalen, is dat ze op latere leeftijd moeite hebben om een succesvolle relatie op te bouwen, omdat ze emotioneel al een partner hebben in hun ouder.

Hoe Herken je Triangulatie?

Triangulatie kan aan het licht komen wanneer je de volgende signalen in je relatie opmerkt:

  • Je voert taken uit die eigenlijk onder de verantwoordelijkheid van je partner vallen.
  • Je neemt verantwoordelijkheden op je die eigenlijk bij je partner thuishoren.
  • Je wordt vaak ingezet als bemiddelaar bij conflicten of belangentegenstellingen.
  • Je raakt betrokken bij situaties waar je eigenlijk niets mee te maken hebt.
  • Je bent verward over je eigen rol en positie binnen de relatie.
  • Je voert extra taken uit voor je partner zonder hiervoor erkenning of beloning te ontvangen, zoals meer waardering of steun.

Hoe Werkt Triangulatie Door in je Volwassen Leven?

De effecten van triangulatie kunnen diep doordringen in het volwassen leven. Mensen die als kind betrokken waren in een triangulatie kunnen moeite hebben met het opbouwen van gezonde, evenwichtige relaties. Ze kunnen een neiging hebben om zichzelf te verliezen in de problemen van anderen, moeite hebben met het stellen van grenzen, of zichzelf verantwoordelijk voelen voor het geluk en welzijn van hun partner. Bovendien kan er een diepgeworteld gevoel van onveiligheid en gebrek aan eigenwaarde ontstaan, wat hun zelfbeeld en zelfvertrouwen aantast.

Triangulatie is een krachtige, vaak onzichtbare dynamiek die diepe invloed kan hebben op ons leven en onze relaties. Door deze patronen te herkennen en bewust stappen te zetten om ze te doorbreken, kun je de weg vrijmaken voor gezondere, meer vervullende relaties en een sterker gevoel van eigenwaarde en zelfvertrouwen.

Triangulatie Doorbreken

Het doorbreken van triangulatie in een liefdesrelatie vereist bewustwording en doelgerichte acties. Hier zijn stappen die je kunt nemen om deze dynamiek te doorbreken:

  1. Bewustwording en Erkenning:
    • Herken de patronen: Identificeer de specifieke situaties waarin triangulatie plaatsvindt. Wees je bewust van je rol en hoe je bijdraagt aan deze dynamiek.
    • Erken de impact: Begrijp hoe triangulatie je relatie beïnvloedt, zowel emotioneel als in jullie interacties.
  2. Communicatie Verbeteren:
    • Directe communicatie: Moedig directe communicatie aan tussen jou en je partner. Vermijd het doorgeven van boodschappen via derden of het bemiddelen in conflicten die direct tussen jullie spelen.
    • Open en eerlijk: Wees transparant in je communicatie met je partner. Vermijd geheime of indirecte communicatie en deel je gevoelens en zorgen openlijk.
  3. Grenzen Stellen:
    • Duidelijke verantwoordelijkheden: Zorg ervoor dat de taken en verantwoordelijkheden binnen jullie relatie duidelijk zijn afgebakend. Vermijd het overnemen van verantwoordelijkheden die eigenlijk bij je partner horen.
    • Wees assertief: Leer nee te zeggen tegen verzoeken die buiten jouw rol of verantwoordelijkheid vallen, en moedig je partner aan hetzelfde te doen.
  4. Relaties Balanceren:
    • Evenwichtige interacties: Werk aan het opbouwen en onderhouden van een evenwichtige relatie waarin jullie beiden gelijkwaardig bijdragen en invloed hebben.
    • Gezonde dynamiek: Bevorder een cultuur van samenwerking en wederzijds respect binnen jullie relatie.
  5. Verantwoordelijkheden Teruggeven:
    • Delegeer passend: Moedig je partner aan om zijn of haar eigen verantwoordelijkheden op zich te nemen. Dit kan betekenen dat je taken en verantwoordelijkheden teruggeeft aan je partner.
    • Empower je partner: Help je partner om zijn of haar eigen conflicten en problemen op te lossen zonder jouw tussenkomst.
  6. Reflectie en Coaching:
    • Zelfreflectie: Reflecteer regelmatig op je eigen gedrag en de dynamiek binnen jullie relatie. Vraag jezelf af of je bijdraagt aan triangulatie en hoe je dit kunt veranderen.
    • Zoek begeleiding: Overweeg professionele coaching of therapie om inzicht te krijgen in je gedrag en om strategieën te ontwikkelen om triangulatie te doorbreken.

Door deze stappen te volgen en eventueel een familieopstelling te doen, kun je werken aan het doorbreken van triangulatie en het opbouwen van een gezondere, meer directe en evenwichtige liefdesrelatie.

Relatietips en trics

WIL JE MEER?

MELD JE AAN VOOR DE NIEUWSTE RELATIETIPS & TRICS, PLUS ENKELE EXCLUSIEVE TESTS!
We spammen niet! Lees ons privacybeleid voor meer info.

Aanbevolen artikelen